تاریخچه شرکت



امروزه رشد و توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی هر کشوری بستگی به عوامل متعددی دارد . ارتباطات همواره یکی از مهمترین مولفه های اثرگذار بر این مقوله بوده در این میان ، نقش پراهمیت صنعت حمل و نقل بعنوان حیاتی ترین عامل اثرگذار بر ارتباطات بر هیچکس پوشیده نیست . در جهان معاصر ، حمل و نقل و زیرساخت های مرتبط با آن از اساسی ترین نیازهای توسعه همه جانبه و پایدار اقتصاد ملی کشورها مطرح می باشد و چنانچه راه های مواصلاتی بین مراکز عمده جمعیتی ، صنعتی و تجاری یک کشور وجود نداشته یا فاقد مشخصه های لازم باشند ، امکان توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی به موازات رشد کشور در هر یک از این زمینه ها ، وجود نخواهد داشت . از اینرو وجود زیرساخت های حمل و نقل یکی از مهمترین شاخص های توسعه یافتگی جوامع بشری تلقی گردیده و کشورهائی که فاقد ساختار های مورد نیاز برای تحقق این مهم باشند ، دیر یا زود از همراهی با قطار توسعه جهانی باز خواهند ماند . 

ایران با قرار داشتن در چهار راه تمدن بشری ، از دیرباز بعنوان یکی از مناطق استراتژیک حمل و نقل جهان مطرح بوده و با نگاهی اجمالی بر پیشینه این کهن بوم و بر ، به سادگی در می یابیم که همواره بسترهای ارتباطی متناسب با شرایط تکنولوژیکی هر دوره در این منطقه جغرافیایی وجود داشته است . عبور کاروان های تجاری از جاده ابریشم که بخش اعظمی از این شریان حیات بخش اقتصادی آنروز جوامع بشری ، از قلمرو ایران عبور می نمود و امکاناتی که در همان دوران برای تسهیل عبور کاروان های تجاری بین اروپا و آسیا ایجاد شده بود ، گواهی بر این مدعا می باشد.

حمل و نقل معمولاً به چهار شاخه جاده ای ، راه آهن ، هوائی و دریایی تقسیم می گردد که وجود بنادر ، خطوط آهن ، جاده ها ، فرودگاه ها ، ناوگان های حمل و نقل ریلی ، جاده ای ، هوائی ، خطوط کشتیرانی نمونه هائی از مهمترین زیرساخت ها و تسهیلات حمل و نقل می باشند که البته استفاده از هر یک از آنها به تنهائی مزایا و محدودیت های مختص به خود را در پی خواهند داشت . در این میان ، صنعت حمل و نقل ریلی بدلیل برخورداری از مزیت های نسبی از جمله ایمنی سیر ، قیمت ارزانتر ، کاهش آلودگی محیط زیست ، صرفه جوئی در مصرف سوخت ، ظرفیت بالای جابجائی بار و مسافر و ... درمقایسه با دیگر مکانیسمهای ارتباطی جایگاه ویژه و متمایزی را به خود اختصاص داده است . خطوط راه آهن یکی از مهمترین زیرساخت های راه آهن بوده و می توان آن را پیش نیازی برای توسعه راه آهن تلقی نمود. تولید و تامین ادوات مورد نیاز خط آهن و نیز اجرای پروژه های احداث خطوط ، از ارکان اصلی ساختمان راه آهن کشور می باشند.

معرفی اجمالی :

شرکت خدمات مهندسی خط و ابنیه فنی راه آهن از سال 1371 بموجب ماده واحده قانون تشکیل شرکت راه آهن ، بعنوان یکی از شرکت های اقماری راه آهن جمهوری اسلامی ایران تاسیس و  در راستای اجرای سیاست های اصل 44 قانون اساسی کشور ، از سال 1389به بخش خصوصی واگذار گردید و هم اکنون بعنوان یکی از شرکت های زیرمجموعه شرکت سرمایه گذاری امیرمنصور آریا می باشد .  این شرکت با برخورداری از پرسنلی مجرب و کارآزموده که هم اکنون تعداد آنها بالغ بر 6000 نفر می باشد با پراکندگی جفرافیائی متوازن در سطح کشور و نیز امکانات و تجهیزات مناسب از جمله وجود بیش از 2000 دستگاه ماشین آلات سبک ، سنگین ، راهسازی و 100 دستگاه انواع ماشین آلات مکانیزه ریلی(که تعدادی از آنها منحصر به فری می باشند) ، توان فنی و اجرائی بسیار بالائی در اجرای انواع پروژه های ساخت زیرسازی (اعم از ریلی و جاده ای) و روسازی خطوط راه آهن را دارا می باشد .همچنین شرکت خدمات مهندسی خط و ابنیه فنی دارای گواهینامه های متعددی از جمله گواهینامه سیستم مدیریت کیفیت مبتنی بر استاندارد بین المللی ISO9001:2000 و گواهینامه صلاحیت پیمانکاری با رتبه 1 در رشته راهسازی ، توانائی عرضه محصولات و خدمات با کیفیت پایدار و در کلاس جهانی را دارا می باشد .

تاریخچه  :

پيش از شروع برنامه هاي توسعه فرهنگی ، اقتصادي و اجتماعي کشور ، طول خطوط راه آهن ایران مجموعاً درحدود 4600 كيلومتر بوده و ساخت آن نیز عمدتاً به قبل از پيروزي انقلاب بازميگردید. پس از انقلاب و در دهه اول نیز بدليل وجود جنگ تحميلي و مشكلات و تبعات ناشي از آن ، سرمايه گذاري قابل ملاحظهاي در اين زمينه صورت نگرفت و در واقع طول خطوط راه آهن تغيير عمده ای پيدا نكرد .  ليكن در دهه دوم انقلاب (از سال 1367 به بعد) و مقارن با شروع برنامه هاي توسعه كشور ، بمنظور بسط و گسترش شبکه ریلی کشور به اقصی نقاط میهن اسلامی ، برنامه های عمدهای برای ارتقای زیرساختارهای صنعت حمل و نقل ریلی تصویب و بمرحله اجرا گذارده شد .  

همين.امر ، لزوم بازنگري اساسی درساختارسازماني راه آهن وايجاد تحولات گسترده جهت بالابردن ظرفيتها و توان توليد انواع محصولات ريلي و ارائه خدمات موصوف را مي طلبيد . به همین منظور و بموجب تبصره 2 ماده واحده قانون تشكيل شركت راه آهن جمهوري اسلامي ايران مصوب 29/12/66 مجلس محترم شوراي اسلامي ، شركت خدمات مهندسی خط و ابنيه فني راه آهن بعنوان يكي از شركت هاي اقماري وابسته به راه آهن تشكيل گرديد.   فلسفه وجودي اين شركت ، كمك به توسعه و نگهداري راه آهن كشور بوده است و در همين راستا ، وظائف اصلي شركت شامل تولید انواع تراورس های مورد نیاز راه آهن ، روسازی ، بازسازی و بهسازی خطوط ریلی و همچنین نگهداری ازخطوط وابنيه فني موجود درشبکه راه آهن سراسری کشور می باشد.  درنتیجه 2 دهه تلاش بی وقفه و شبانه روزی ، شرکت خدمات مهندسی خط و ابنیه فنی راه آهن موفق گردیده تا با بهره برداری بهینه از امکانات و منابع موجود و بالابردن سطح کمی و کیفی راندمان تولیدات و خدمات خود ، نسبت به احداث بیش از 7000 کیلومتر خط آهن جدید اقدام و در عین حال ، حدود 2500 کیلومتر از خطوط موجود را بازسازی نماید که هم اکنون طول خطوط اصلی و فرعی شبکه راه آهن ایران به بیش از 12500 کیلومتر افزایش یافته است

 مروری بر روند تشکیل و تغییرات بوجود آمده در شرکت :

   1-پیش ازتاسيس اين شركت ، در راه آهن دولتي ايران ، يك اداره كل تحت عنوان "اداره كل خط وابنيه فنی" وجود داشت كه مسئولیت اداره كارخانجات تولید تراورس نیز بر عهده اداره فوق بود . پس از بازنگريهاي انجام شده در سال 1367، اين مسـئوليت به "معاونت نوسازي و بازسازي راه آهن" و متـعاقب آن از سال 1370 ، با تشکیل "اداره كل بالاست و تراورس " به این اداره کل واگذار گرديد.

   2-نياز كشور به گسترش خطوط راه آهن موجب گردید تا فعاليت هاي نوسازي وبازسازی خطوط هم از اداره كل خط و ابنیه فنی راه آهن منفك و در قالب اداره ديگري تحت عنوان "اداره كل نوسازي خطوط " شروع به فعاليت نمايد . اين دو اداره كل در زمان خود بعنوان بازوي اجرايي راه آهن در امر توسعه و نگهداري خطوط راه آهن عمل مينمودند .

   3-بمنظور دستیابی به اهداف و برنامه های تبیین شده برای توسعه زیرساختهای حمل و نقل ریلی کشور و به استناد مجوز شورای اقتصاد و نیز مصوبات مجمع عمومی راه آهن ، درتاريخ 23/12/1371 فعالیتهای اداره کل بالاست و تراورس از یکدیگر منفک و بخش تولید تراورس بعنوان یکی از شرکتهای اقماری راه آهن تحت عنوان " شركت تراورس نوين " با شماره 2565 در اداره ثبت شركتها و مالكين صنعتي شهرستان كرج به ثبت رسيد.

    4-مقارن با تاسيس شركت تراورس نوين ، مجدداً در ساختار راه آهن تغييراتي بوجود آمد كه بموجب آن ، از تاريخ 11/7/1372 اداره كل نوسازي خطوط در شركت تراورس نوين ادغام شد و بدين ترتيب ، نام جدید شركت به " شركت تهيه و توليد تراورس و روسازي خطوط " تغيير پيدا نموده و بموازات آن ، تغييرات نسبتاً عمدهاي نيز در ساختار سازمانی و اساسنامه اوليه شركت بوجود آمد .

   5-درسال 1379 و پس از تغيير ات هيأت مديره ، دفتر مركزي شركت از شهرستان كرج به تهران انتقال يافت و تحت شماره 170800 در اداره ثبت شركت ها و مالكيت صنعتي تهران به ثبت رسيد.

6-مجموعه تغییرات اشاره شده ، پاياني براي ايجاد تحول و تغيير در ساختار راه آهن و به تبع آن ساختار سازمانی این شركت نبوده و درادامه تحولات ياد شده ، براساس مصوبه شماره 667/13- ط مورخ 3/4/81 شوراي عالي اداري کشور ، فعاليتهاي نگهداري خطوط و ابنيه فني راه آهن همراه با تعداد 7845 نفر از كاركنان مرتبـط با اين بخش به همراه قسمتی از اموال منقول و غير منقول آن از اداره كل خط وابنيه فنی راه آهن منتزع و به شركت منتقل گرديد.  ازجمله اداراتي كه متاثر از تغييرات مزبور در این شركت ادغام گرديدند ، میتوان به ادارات خط و ابنيه فني مستقر در نواحي12گانه راه آهن ، بخش عمده ای از قسمت موتوری اداره کل خط شامل ادارات ماشين آلات سبك و سنگين ، جرثقيلها و درزينها ، بخشهائي از ماشين آلات مكانيزه و همچنین اداره جوش درزريل و تكه مركزي و اداره نگهداري پلها و كارگاه مركزي اشاره نمود.

 متعاقب اين تغييرات ، ساختار سازماني شركت متناسب با ماموريت ها و وظائف جديد محول شده مورد بازنگري مجددقرارگرفت ونام شركت نيزبه عنوان كنوني يعني" شركت خدمات مهندسی خط و ابنيه فني راه آهن" تغيير پيدا نمود و موضوع اصلي فعاليت شركت نیز به تبع واگذاري فعاليتهاي عظیم نگهداري خطوط و ابنيه فني ؛ دچار تغييرات بسیار عمدهاي گرديد.

   7-پس از انتزاع بخش نگهداری خطوط از راه آهن و بمنظور کاهش تصدی گری دولت ، این شرکت از سال 1384 بعنوان یکی از شرکتهای قابل واگذاری به بخش خصوصی در لیست شرکتهای مشمول واگذاری قرار گرفت و پس از ارزیابی های اولیه و بررسی کارشناسان رسمی دادگستری و سازمان خصوصی سازی سرانجام دراجرای سیاستهای اصل 44 قانون اساسی کشور ، شرکت خدمات مهندسی خط وابنیه فنی راه آهن پس از برگزاری چند مرحله مزایده و بدلیل عدم توفیق در فروش ، از تاریخ 7/2/89 به روش مذاکره توسط سازمان خصوصی سازی به شرکت آهن و فولاد لوشان فروخته شد .